Các nhà khoa học, các nhà báo nhận định trường Đại học – hạt nhân kiến tạo tri thức và đổi mới sáng tạo cùng Báo chí – công cụ định hướng và kết nối tri thức với cộng đồng là hai mắt xích then chốt trên tiến trình đưa các nghị quyết bước ra khỏi “vùng chính sách”, đi vào đời sống xã hội. Theo đó, các cơ sở giáo dục đại học và các cơ quan thông tấn báo chí cần tăng cường phối hợp, đề xuất các giải pháp hợp tác hiệu quả.
Quan điểm trên được nêu tại tọa đàm “Đưa Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 71-NQ/TW vào cuộc sống: Vai trò của báo chí và trường đại học” do Trường đại học Bách khoa và báo Tuổi Trẻ phối hợp tổ chức chiều 7/1/2026. Đến tham dự tọa đàm có sự góp mặt của gần 20 tổng biên tập, phó tổng biên tập và nhà báo từ nhiều cơ quan báo chí trung ương và TP. HCM gồm Hội Nhà báo Việt Nam khu vực phía Nam, báo Nhân dân, Thông tấn xã Việt nam khu vực phía Nam, VOV phía Nam, Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM, báo Thanh niên, báo Sài Gòn Giải Phóng, báo Tuổi trẻ, báo Pháp luật TP.HCM, báo Người Lao Động, báo Phụ nữ TP.HCM, tạp chí Giáo dục TP.HCM, tạp chí Doanh nhân Sài Gòn, tạp chí điện tử ZNews, báo Công an TP.HCM, tạp chí Kinh tế Sài Gòn, báo Đại Đoàn Kết, báo Vietnamnet.
Những tiến bộ về mặt cơ chế, chính sách từ Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 71-NQ/TW đã trở thành khung định hướng kép cho tiến trình nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực và thúc đẩy nghiên cứu xuất sắc tại các cơ sở giáo dục đại học.
GS. TS. Mai Thanh Phong – Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa chia sẻ rằng bản thân các trường đại học khi tham gia trực tiếp vào quá trình thực thi các nghị quyết đều nhận thấy nhận thức và sự đồng thuận của các bên liên quan có vai trò hết sức quan trọng để đưa nghị quyết vào thực tiễn một cách hiệu quả. Trong quá trình đó, báo chí không chỉ là kênh truyền tải thông tin mà còn là nguồn cảm hứng, là lực lượng đồng hành giúp định hướng dư luận, khơi dậy sự quan tâm, chia sẻ và lan tỏa tinh thần cải cách trong toàn xã hội.
Nhà báo Lê Xuân Trung – Phó Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ đánh giá khoa học công nghệ giúp hiện đại hóa giáo dục và đào tạo, trong khi giáo dục và đào tạo cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho khoa học công nghệ, thực hiện đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế – xã hội. Trên cơ sở này, báo chí có thể thực hiện vai trò truyền thông chính sách, phối hợp với trường đại học lan tỏa giá trị học thuật và tinh thần chung của các nghị quyết Trung ương.
Từ phía báo chí, nhà báo Mai Ngọc Phước – Tổng Biên tập báo Pháp luật TP.HCM, nhà báo Tô Đình Tuân – Tổng Biên tập Báo Người Lao Động, nhà báo Lý Việt Trung – Tổng Biên tập báo Phụ Nữ TP.HCM cho biết, ngay sau khi các nghị quyết được ban hành, các đơn vị báo chí đã liên tục thông tin, giải thích, thực hiện các chuyên đề, đóng vai trò là “người phiên dịch” các cơ chế chính sách khô khan thành những câu chuyện truyền cảm hứng.
Theo nhà báo Lê Thế Chữ – Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ, bên cạnh việc đẩy mạnh truyền thông chính sách, báo chí phải có nhiệm vụ phản biện và lan tỏa các mô hình hay, các nghiên cứu tiềm năng, khích lệ các nhà khoa học, trường đại học hành động, hưởng ứng các nghị quyết, từ đó tạo ra niềm tin và động lực cho xã hội.
“Chúng tôi tin rằng, khi báo chí đồng hành cùng giáo dục và khoa học, những giá trị của Nghị quyết sẽ không còn nằm trên văn bản mà sẽ hiện hữu trong từng công trình nghiên cứu, từng tiết học và từng bước phát triển của đất nước”, nhà báo Lê Thế Chữ nói.
Tại tọa đàm, PGS. TS. Phạm Trần Vũ – Phó Hiệu trưởng Nhà trường đã chia sẻ về những kết quả bước đầu rất đáng khích lệ trong các lĩnh vực đào tạo, quốc tế hóa và nghiên cứu khoa học – công nghệ, thể hiện tinh thần chủ động triển khai và cụ thể hóa các nghị quyết của Đảng và Nhà nước trong hoạt động của nhà trường.
Theo đó, số lượng công bố khoa học được xếp hạng trên các cơ sở dữ liệu uy tín (Scopus/ISI) tăng gấp năm lần trong hơn một thập kỷ. Hiệu suất công bố khoa học uy tín đạt 2.76 bài/tiến sĩ và 1.82 bài/giảng viên – tiệm cận trình độ các đại học hàng đầu Hàn Quốc và khu vực. Trường sớm phát triển công tác khởi nghiệp – đổi mới sáng tạo trong sinh viên, giảng viên từ 15 năm trước, đến nay đã hỗ trợ 98 dự án khởi nghiệp công nghệ, tỷ lệ dự án khởi nghiệp thành công chiếm 28%. Chiến lược quốc tế hóa giáo dục đại học gặt hái nhiều thành công với gần 60% số ngành trình độ đại học có chương trình đào tạo bằng tiếng Anh. Trường cũng tiên phong triển khai mô hình giáo dục xuyên biên giới (TNE) với các trường top đầu thế giới.
Thời gian tới, nhà trường sẽ tiếp tục quán triệt nghị quyết, xây dựng kế hoạch thực hiện và điều chỉnh chỉ tiêu phù hợp với yêu cầu mới, đồng thời tăng cường nhận diện STEM và khoa học – công nghệ trong học sinh, đối tác và cộng đồng xã hội. Nhu cầu truyền thông của trường và các cơ sở đào tạo về STEM vì thế trở nên mạnh mẽ hơn.
Đề xuất các giải pháp để tăng cường kết nối nhà trường – báo chí đáp ứng nhu cầu truyền thông của các bên, nhà báo Trần Trọng Dũng – Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam phụ trách khu vực phía Nam cho rằng trước hết, các trường đại học cần chủ động nâng cao năng lực và đa dạng hóa kênh truyền thông, phát huy vai trò của đội ngũ nhà khoa học như những đại sứ tri thức, qua đó chuẩn hóa truyền thông thương hiệu. “Các cơ quan báo chí luôn sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ trường”, ông Dũng khẳng định.
Ông Dũng cũng gợi ý thành lập tổ, nhóm nòng cốt có sự hiện diện của các nhà khoa học và các nhà báo, liên kết các CLB truyền thông sinh viên với CLB phóng viên và đẩy mạnh tổ chức các hoạt động tôn vinh nhà khoa học, các tọa đàm về giáo dục, khoa học công nghệ.
Đề xuất thành lập một tổ công tác chuyên trách giữa các bên để tăng tính phối hợp và hiệu quả truyền thông nhận được sự ủng hộ cao của các đại biểu. GS. TS. Mai Thanh Phong nhận định đây là cơ chế hợp tác cần thiết, Trường Đại học Bách khoa sẵn sàng đảm nhận vai trò đầu mối, mời thêm các trường đại học cùng tham gia, trong khi các cơ quan báo chí sẽ kết nối, mở rộng mạng lưới hỗ trợ.
“Chúng tôi rất mong nhận được sự đồng hành và ủng hộ của các cơ quan báo chí để xã hội có thể nhìn nhận một cách trung thực, toàn diện hơn về những nỗ lực, kết quả trong hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học của các trường đại học”, GS. TS. Mai Thanh Phong phát biểu tổng kết tọa đàm.
